Nhân vật lịch sử

Những nữ nhân vật lịch sử Việt Nam đặc biệt thuở xưa

Nhân tháng tri ân phụ nữ Việt Nam, 10/2020 Khám Phá Lịch Sử xin tổng hợp những nữ nhân vật lịch sử Việt Nam đặc biệt thuở xưa. Mời các bạn cùng thảo luận.
6

1. Hoàng hậu được tôn vinh là Thánh Tổ nghề may: Hoàng hậu Nguyễn Thị Sen, một trong 05 Hoàng hậu của Đinh Tiên Hoàng.

Tượng thờ thánh tổ nghề may Nguyễn Thị Sen tại Trạch Xá (Hà Nội)
Tượng thờ thánh tổ nghề may Nguyễn Thị Sen tại Trạch Xá (Hà Nội)

2. Vị Hoàng hậu làm thay đổi triều đại: Hoàng hậu Dương Thị Nguyệt của Đinh Tiên Hoàng.

Tượng Hoàng hậu Dương Nguyệt Nương ở di tích Nghè Xuân Phả (Thọ Xuân, Thanh Hóa)
Tượng Hoàng hậu Dương Nguyệt Nương ở di tích Nghè Xuân Phả (Thọ Xuân, Thanh Hóa)

3. Nữ nhân giả trai tòng quân ra trận: Nữ tướng Nguyễn Thị Bành của Khởi nghĩa Lam Sơn.

Tranh minh hoạ nữ tướng Nguyễn Thị Bành đã giả trai, quyết ra trận đánh giặc Minh xâm lược
Tranh minh hoạ nữ tướng Nguyễn Thị Bành đã giả trai, quyết ra trận đánh giặc Minh xâm lược.

4. Vị Hoàng hậu duy nhất trong lịch sử được an táng cùng lăng mộ với Hoàng đế Gia Long: Thừa Thiên Cao Hoàng hậu (Tống Phúc Thị Lan) của Hoàng đế Nguyễn Thế Tổ.

Mộ vua Gia Long và Thừa Thiên Cao hoàng hậu tại Thiên Thọ Lăng thuộc huyện Hương Trà, Thừa Thiên Huế.
Mộ vua Gia Long và Thừa Thiên Cao hoàng hậu tại Thiên Thọ Lăng thuộc huyện Hương Trà, Thừa Thiên Huế.

5. Vị Hoàng thái Hậu sống qua nhiều đời Hoàng đế nhất: Hoàng thái hậu Từ Dũ (Tự Dụ) (Quý phi của Hoàng đế Nguyễn Hiến Tổ). Bà đồng thời cũng là Thái Thái Hoàng Thái Hậu duy nhất trong lịch sử.

Tượng đài hoàng thái hậu Từ Dũ tại Bệnh viện Từ Dũ, TP.HCM.
Tượng đài hoàng thái hậu Từ Dũ tại Bệnh viện Từ Dũ, TP.HCM.

6. Người phụ nữ là con vua, chị vua, em vua, vợ vua và làm mẹ của vua: Trinh Minh Hoàng Hậu, Hoàng hậu của Hoàng đế Lý Thái Tổ (con gái Lê Đại Hành)

Trinh Minh hoàng hậu
Trinh Minh hoàng hậu (Ảnh wikipedia).

7. Cô gái Hà Lan lấy Hoàng đế Việt Nam: Đó là Orona là con gái phó toàn quyền Hà Lan tại Đài Loan, bà là phi tần của Hoàng đế Lê Thần Tông.

Orona – Người vợ Hà Lan của vua Lê Thần Tông (Ảnh minh họa: Pinterest)

8. Hai vị Hoàng Thái Hậu bị giết một cách bi thảm nổi tiếng nhất trong lịch sử Việt Nam:

– Huy Gia Hoàng Thái Hậu Nguyễn Thị Hằng (Quý phi của Lê Thánh Tông): Bà bị cháu nội là Lê Uy Mục ra lệnh giết chết.

Huy Gia Hoàng Thái Hậu
Huy Gia Hoàng Thái Hậu (Ảnh minh họa)

– Hiến Từ Hoàng Thái Hậu (Hoàng hậu của Hoàng đế Trần Minh Tông): Các sử gia cho rằng bà bị Trần Nhật Lễ giết hại do.

Hiến Từ Hoàng Thái Hậu
Hiến Từ Hoàng Thái Hậu (Tranh minh họa)

9. Hoàng hậu theo đạo Công giáo: Nam Phương Hoàng Hậu.

Nam Phương Hoàng Hậu

10. Nữ Tiến sĩ Nho học đầu tiên và duy nhất trong lịch sử Khoa bảng Việt Nam: Nguyễn Thị Duệ, bà giả nam đi thi và đỗ “thủ khoa” kỳ thi Khoa thi Hội năm Giáp Ngọ (1594) triều vua Mạc Đại Tông.

Tượng thờ bà Nguyễn Thị Duệ
Tượng thờ bà Nguyễn Thị Duệ

11. Phi tần duy nhất của Hoàng đế qua đời do bệnh hậu sản, băng huyết, sau này có con lên ngôi Hoàng đế: Chiêu Nhân Hoằng Ý Hoàng Thái Hậu (mẹ đẻ Lê Uy Mục, phi tần của Hoàng đế Lê Hiến Tông)

12. Vị Thái hậu duy nhất chết tại nước ngoài: Mẫn Thái Hậu (vợ thứ Thái tử Lê Duy Vĩ, mẹ Lê Chiêu Thống).

13. Nữ nhân đầu tiên được phong quan: Phạm Thị Trân, bà cũng là Tổ sân khấu chèo.

Đền Vân Thị, nơi thờ bà tổ hát chèo Phạm Thị Trân
Đền Vân Thị, nơi thờ bà tổ hát chèo Phạm Thị Trân (Ảnh wikipedia)

14. Cô gái có “giá” cao nhất trong lịch sử: Huyền Trân Công Chúa.

Tượng thờ Huyền Trân Công Chúa
Tượng thờ Huyền Trân Công Chúa
Thực Hư Chuyện Huyền Trân Công Chúa Ngoại Tình Với Trần Khắc Chung

15. Hậu cung “lớn nhất” trong lịch sử: Hậu cung của Hoàng đế Nguyễn Thánh Tổ.

Nhân vật lịch sử

Thái tử Bảo Long: Hoàng tử cuối cùng của triều đại phong kiến Nhà Nguyễn

Thái tử Bảo Long được vua Bảo Đại sắc phong làm thái tử và là là vị hoàng thái tử người cuối cùng của triều đại phong kiến nhà Nguyễn cũng là vị Hoàng thái tử cuối cùng thời quân chủ Việt Nam.
7

Thái tử Bảo Long có tên thật là Nguyễn Phúc Bảo Long ( 4 tháng 1 năm 1936 – 28 tháng 7 năm 2007) .Ông là con trai của Hoàng đế Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương. Ông có một em trai là hoàng tử Bảo Thắng, ba cô em gái là Công chúa Phương Mai, Công chúa Phương Liên và Công chúa Phương Dung. Tất cả đều ở Pháp.

Khi Hoàng hậu Nam Phương sinh Hoàng tử Bảo Long, súng thần công đặt trên Kỳ đài nổ 7 tiếng báo hiệu tin vui cho trăm họ. Ngay sau đó người đứng đầu chính quyền Pháp, đứng đầu các nước Đông Dương, các quan lại Nam triều tới tấp gởi điện về Huế chúc mừng. Tất cả trẻ con Việt Nam trên toàn quốc có cùng ngày sinh 4/1/1936 với Bảo Long đều được triều Nguyễn tặng áo quần và sữa.

Hoàng tử Bảo Long lúc nhỏ
Hoàng tử Bảo Long lúc nhỏ.

Năm Bảo Long ra đời cũng là năm khánh thành sân vận động Huế nên cái sân vận động có lòng chảo đua xe đạp đầu tiên ở Đông Dương này được mang tên sân vận động Bảo Long (Về sau đổi lại là sân vận động Tự Do, nay là sân vận động Huế).

Năm thái tử Bảo Long 3 tuổi thì được triều Nguyễn và Phủ Tôn Nhơn phong Hoàng Thái tử (vào ngày 7/3/1939). Hằng năm vào ngày sinh của Hoàng Thái tử, triều đình tổ chức sinh nhật gọi là lễ Thiên Xuân rất long trọng.

Thái tử Bảo Long
Nam Phương hoàng hậu có 5 người con (2 trai và 3 gái) trong đó người con đầu là thái tử Bảo Long.

Bảo Long bắt đầu học với một vị hoàng tộc uyên bác thuộc Phủ Tuy Lý Vương là nhà văn Ưng Quả. Sau ngày vua Bảo Đại thoái vị (30/8/1945) và được mời làm cố vấn cho Chính phủ cách mạng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Bảo Long trở thành Hoàng Thái tử và hoàng thái tử người cuối cùng của triều đại phong kiến nhà Nguyễn cũng là vị Hoàng thái tử cuối cùng thời quân chủ Việt Nam. Ông cùng 4 người em theo Hoàng hậu Nam Phương về sống ở Cung điện mùa hè (Cung An Định) và tiếp tục học tại Trường Đồng Khánh với học trò trăm họ.

Vốn học tiếng Pháp và sinh hoạt trong gia đình với cha mẹ cũng nói tiếng Pháp nên sau ngày cách mạng Tháng tám 1945, Bảo Long phải cố gắng lắm mới học được tiếng Việt. Thỉnh thoảng Bảo Long bị các cô giáo Đồng Khánh phạt quỳ quay mặt vào tường. Bảo Long ngoan ngoãn chấp hành. Nhiều hôm đi đón con, Hoàng hậu Nam Phương thấy con bị phạt đau lòng lắm nhưng cũng phải quay mặt đi để cho con thi hành xong giờ phạt. Ngoài giờ học, Bảo Long nhập bọn chơi với học trò bình dân, hát Tiến Quân Ca, tập đánh trận. Nhiều lần Bảo Long đánh nhau với bọn trẻ con Tây.

Năm 1947, Cựu hoàng Bảo Đại rời Chính phủ cách mạng và sống lưu vong ở nước ngoài. Hoàng Thái tử và 4 người em theo Hoàng hậu Nam Phương rời quê hương qua sống ở lâu đài Thorenz tại Cannes thuộc vùng biển nghỉ mát Côte d’Azur (Pháp). Tuy nhà Nguyễn đã cáo chung từ năm 1945, nhưng Cựu hoàng Bảo Đại và Cựu hoàng hậu Nam Phương vẫn gửi Bảo Long đi đào tạo về nhiều lĩnh vực.

Trước tiên Bảo Long học phổ thông ở Trường Roches tại Normandie, tiếp đến học Luật (Droit) và khoa học Chính trị (science politi-que) ở Paris, tiếp đến học sĩ quan tại trường quân sự nổi tiếng thế giới Saint-Cyr (1954) rồi trường Kỵ binh Saumur và ra trường với cấp bậc chuẩn úy (lieutenant) (1956).

Trong suốt những năm học hành, Bảo Long luôn tỏ ra một người thông minh, chăm chỉ, nghiêm túc. Từ sau ngày tốt nghiệp Bảo Long rơi vào khủng hoảng tinh thần trầm trọng. “Quốc trưởng” Bảo Đại bị Ngô Đình Diệm theo Mỹ bày trò trưng cầu dân ý hạ bệ một cách nhục nhã, tài sản riêng của Bảo Đại (tương lai sẽ là tài sản của Bảo Long) ở Việt Nam và Pháp bị chế độ Ngô Đình Diệm tịch thu. “Quốc trưởng” Bảo Đại trở thành người sống lưu vong trên đất Pháp. Do đó Bảo Long – con của Bảo Đại cũng là một kẻ sống lưu vong. Trong túi của Bảo Long không có bất cứ một giấy tờ nào ngoài tờ Hộ chiếu ngoại giao của một công dân trong khối Liên hiệp Pháp.

Chuẩn úy Bảo Long không được công nhận là một sĩ quan Pháp mà chỉ là một sĩ quan ngoại quốc. Cuộc khủng hoảng tinh thần này đẩy Bảo Long tìm đến cái chết. Bảo Long không tự tử mà lại gia nhập đội quân đánh thuê Lê Dương ( Légion étrangère ), đứng trong hàng ngũ quân đội Pháp chống lại nhân dân Algérie.

Xem thêm: Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh nói về nhà Nguyễn

Muốn có cái chết phi lý để xoá đi một hoàn cảnh phi lý, nhưng Bảo Long không chết mà chỉ chuốc lấy những lời phê phán nặng nề của bà con Nguyễn Phúc tộc và đồng bào Việt Nam. Tại sao một ông Hoàng Thái Tử Việt Nam lại đi làm lính đánh thuê (lính Lê Dương) cho Pháp? Không tiện trả lời câu hỏi này nên Bảo Long đã xin giải ngũ về làm nhân viên của một ngân hàng của gia đình bên ngoại. Từ đó ông xa lánh mọi hoạt động chính trị, ngoài giờ làm việc ở ngân hàng ông đắm mình suy ngẫm về ý nghĩa của cuộc đời.

Thái tử khi về già
Thái tử khi về già (ảnh: Internet).

Bảo Long không lập gia đình. Có thời ông sống chung với Isabel Ébey – một cô gái nạ dòng, đã có hai con, chuyên gia trang trí nội thất. Sau đó Isabel Ébey mất, ông không làm bạn với một người đàn bà nào khác nữa.

Ông không đồng tình việc Cựu hoàng Bảo Đại làm giấy kết hôn với bà Monique Baudot, nên khi Cựu hoàng qua đời (1997), trong tang lễ ông đã bị bà Monique làm khó dễ. Trên nguyên tắc, sau khi Cựu hoàng Bảo Đại qua đời, ông là người thừa kế, nhưng ông không thích chuyện rắc rối nên ông không tranh chấp gì với bà Monique cả.

Đến 49 ngày thọ tang Cựu hoàng (5/10/1997), ông cùng với gia đình Nguyễn Phước tộc tại Pháp tổ chức một đại lễ cầu siêu cho thân phụ – vị Hoàng đế cuối cùng của Việt Nam và tưởng niệm thân mẫu Hoàng hậu Nam Phương tại một ngôi chùa trong rừng Vincennes (Paris). Buổi lễ có đại diện các tôn giáo, các nhân vật chính trị từng làm việc với Cựu hoàng và đặc biệt là đông đủ bà con Nguyễn Phước tộc.

Do không sống với người Việt Nam, nên ông nói tiếng Việt rất khó. Tuy thế ông cũng đã cố gắng đọc Lời tưởng niệm dâng lên cha mẹ bằng tiếng Việt rất xúc động.

Hoàng Thái tử Bảo Long qua đời, không có người thừa kế, người em út của ông là hoàng tử Bảo Thăng (sinh năm 1943) được tiếp nhận tất cả tài sản và những bảo vật của triều Nguyễn do ông làm chủ từ sau ngày thân mẫu ông là Hoàng hậu Nam Phương qua đời (1963) đến nay.

Lễ Sắc Phong Hoàng Thái Tử Bảo Long năm 1939